Analiza finansowa przygotowana przez Grant Thornton pokazuje, że w latach 2021–2024 Śląsk Wrocław funkcjonował w modelu systemowego deficytu, w którym koszty – zwłaszcza osobowe – przekraczały możliwości generowania przychodów, a stabilność klubu była uzależniona od regularnych dopłat miasta i spółek komunalnych. Dane są jednoznaczne: w szczytowym momencie wydatki na wynagrodzenia sięgnęły 135 proc. przychodów, a łączne wsparcie publiczne w cztery lata zbliżyło się do 100 milionów złotych.
Raport, który nie powinien zaskakiwać
Dokument przygotowany przez Grant Thornton to finansowe due diligence obejmujące lata 2021–2024. Nie jest to publicystyczna ocena, lecz analiza oparta na sprawozdaniach finansowych, strukturze przychodów, kosztów oraz transakcjach z podmiotami powiązanymi. Wnioski są jednak na tyle poważne, że trudno przejść obok nich obojętnie. Z raportu wynika, że model funkcjonowania klubu był strukturalnie nierentowny, a jego kontynuacja wymagała stałego zasilania kapitałowego przez właściciela – Gminę Wrocław – oraz miejskie spółki. To nie był pojedynczy kryzysowy sezon, lecz utrwalony sposób działania.
Koszty personelu wyższe niż przychody
Najbardziej alarmującym wskaźnikiem jest relacja kosztów personelu do przychodów ze sprzedaży. W 2021 roku wynosiła ona 90 proc., w 2022 roku wzrosła do 135 proc., w 2023 roku wyniosła 124 proc., by w 2024 roku spaść do 82 proc. Oznacza to, że w latach 2022–2023 przychody klubu nie pokrywały nawet kosztów zatrudnienia. Innymi słowy, zanim zapłacono za stadion, logistykę, administrację czy inne zobowiązania, budżet był już pod kreską. Taka sytuacja nie jest efektem jednorazowego potknięcia, lecz dowodem na brak dostosowania struktury kosztowej do realnych możliwości przychodowych. Jeśli koszty wynagrodzeń przekraczają 100 proc. przychodów, mamy do czynienia z problemem systemowym, a nie sezonowym.
Administracja i brak pełnych danych
Raport zwraca uwagę na wzrost kosztów innych umów niż zawodnicze. Jednocześnie spółka nie udostępniła szczegółowych danych dotyczących struktury zatrudnienia w analizowanym okresie, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie, czy wzrost kosztów wynikał z większej liczby etatów, czy z podwyżek wynagrodzeń. Wiadomo jedynie, że na koniec 2024 roku zatrudnienie wynosiło 44 osoby, czyli o trzy więcej niż rok wcześniej. Brak przejrzystości w tej części utrudnia pełną ocenę, czy proporcje między wydatkami administracyjnymi a bezpośrednimi kosztami drużyny były racjonalne. Jeśli koszty administracyjne rosną szybciej niż przychody i jednocześnie nie idą za tym wyraźne sukcesy sportowe, pojawia się pytanie o efektywność zarządzania.
Miliony z miejskiej kasy
W latach 2021–2024 Miasto Wrocław dokapitalizowało klub kwotami: 13 mln zł w 2021 roku, 13 mln zł w 2022 roku, 17 mln zł w 2023 roku oraz 32,5 mln zł w 2024 roku. Łącznie daje to 75,5 mln zł podwyższenia kapitału. To jednak nie wszystko. Oprócz tego miejskie spółki kupowały od klubu usługi reklamowe i sponsoringowe. W całym analizowanym okresie przyniosło to łącznie 21 mln zł przychodów. W praktyce oznacza to, że w ciągu czterech lat do klubu trafiło blisko 100 mln zł środków publicznych. Największymi kontrahentami w tej grupie były m.in. Port Lotniczy Wrocław, MPWiK, Stadion Wrocław, Wrocławski Park Wodny oraz Zoo Wrocław. Skala wsparcia pokazuje, że bez udziału miejskich podmiotów model finansowy klubu nie byłby w stanie się utrzymać.
System powiązań finansowych
Raport identyfikuje rozbudowaną sieć transakcji z podmiotami powiązanymi z samorządem. Po stronie przychodów były to głównie usługi reklamowe i sponsoringowe kupowane przez spółki miejskie. Po stronie kosztów klub ponosił wydatki związane z najmem stadionu oraz obiektów treningowych należących do podmiotów komunalnych. Taki układ oznacza, że Śląsk funkcjonował w systemie wzajemnych zależności finansowych z miastem. Nie jest to sytuacja wyjątkowa w polskim futbolu, jednak skala zaangażowania publicznych środków w połączeniu z chroniczną nierentownością rodzi pytania o efektywność nadzoru właścicielskiego.
Decyzje bez pełnej informacji
Szczególnie kontrowersyjny jest fakt, że radni podejmowali decyzję o przekazaniu kolejnych 30 mln zł bez możliwości zapoznania się z pełnym opracowaniem finansowym. O ile można zakładać, że decyzja polityczna byłaby podobna, o tyle jakość debaty publicznej mogłaby wyglądać zupełnie inaczej. Mieszkańcy mieliby szansę ocenić, czy przedstawiany plan naprawczy rzeczywiście odpowiada na zidentyfikowane problemy, czy też jest jedynie deklaracją poprawy. W normalnych warunkach właściciel prywatny, zanim przekaże wielomilionowe wsparcie, oczekuje precyzyjnej analizy przyczyn deficytu i szczegółowego planu jego redukcji, z jasno określonymi wskaźnikami i scenariuszami alternatywnymi.
Nadzór i odpowiedzialność
Jeżeli w kluczowych momentach koszty wynagrodzeń wynosiły 135 proc. przychodów, trudno uznać, że był to wyłącznie błąd jednego zarządu. Taki poziom dysproporcji musiał być widoczny w dokumentach finansowych przedstawianych radzie nadzorczej i właścicielowi. Pojawia się więc pytanie o skuteczność nadzoru właścicielskiego i o to, czy zalecano działania naprawcze w odpowiednim czasie. Bez wyjaśnienia mechanizmów decyzyjnych trudno będzie odbudować zaufanie potencjalnych inwestorów i realnie myśleć o prywatyzacji klubu. Inwestor prywatny będzie oczekiwał jasnej odpowiedzi na pytanie, dlaczego przez kilka lat akceptowano model, w którym koszty systematycznie przekraczały przychody.
Światełko w tunelu czy korekta księgowa
Rok 2024 przyniósł poprawę wskaźnika kosztów personelu do poziomu 82 proc. przychodów. Zarząd informuje także o redukcjach zatrudnienia wprowadzonych od 2025 roku, które – według deklaracji – nie wpłynęły istotnie na jakość funkcjonowania klubu. To sygnał, że podjęto próbę dostosowania kosztów do realnych możliwości finansowych. Pytanie jednak, czy jest to trwała zmiana modelu, czy jedynie korekta wymuszona rosnącą presją opinii publicznej i kontrolą instytucji zewnętrznych.
Co dalej ze Śląskiem
Nowy prezes stoi przed zadaniem znacznie wykraczającym poza bieżące zarządzanie drużyną. Konieczne będzie uporządkowanie relacji finansowych z miastem, zwiększenie przychodów komercyjnych, poprawa rentowności merchandisingu i sponsoringu oraz racjonalizacja kosztów stadionowych. Bez realnego programu naprawczego, opartego na dokumentach źródłowych i twardych wskaźnikach, każda kolejna transza publicznych środków będzie jedynie odraczaniem problemu. Raport Grant Thornton pokazuje, że w latach 2021–2024 Śląsk Wrocław funkcjonował w modelu, który trudno uznać za zrównoważony. Odpowiedź na pytanie, czy był to etap przejściowy, czy utrwalony system, zdecyduje o przyszłości klubu i o tym, czy wrocławianie nadal będą finansować jego działalność na dotychczasową skalę.