18 lutego 2019 r. radni Rady Miejskiej Wrocławia, w tym Piotr Uhle, skierowali interpelację do Prezydenta Wrocławia dotyczącą organizacji lekcji religii w publicznych szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Pismo odnosiło się do problemów organizacyjnych w szkołach, przepełnienia placówek oraz kwestii umieszczania religii w planach zajęć. Odpowiedź została udzielona 4 marca 2019 r. przez Departament Edukacji.
Treść interpelacji (PDF)
Odpowiedź na interpelację (PDF)
Przepełnione szkoły i organizacja planu zajęć
W interpelacji wskazano, że reforma edukacji z 2015 r. znacząco zmieniła funkcjonowanie szkół, a w roku szkolnym 2019/2020 sytuacja organizacyjna miała się dodatkowo skomplikować z uwagi na tzw. podwójny rocznik. Radni zwrócili uwagę, że w wielu placówkach uczniowie uczą się na dwie zmiany, a część zajęć odbywa się poza głównym budynkiem szkoły.
– W tak trudnej sytuacji naturalnym wydaje się umieszczanie w planie zajęć przedmiotów nieobowiązkowych na pierwszych lub ostatnich godzinach lekcyjnych – wskazano w interpelacji.
Zwrócono również uwagę, że w średniej wielkości szkole podstawowej nieobowiązkowe lekcje religii mogą zajmować nawet kilkadziesiąt godzin tygodniowo, co znacząco wpływa na organizację pracy placówki i dostępność sal lekcyjnych.
Radni podkreślili, że zgodnie z przepisami nauka religii organizowana jest „na życzenie rodziców”, a uczestnictwo lub nieuczestnictwo w niej nie może być powodem dyskryminacji.
– Uczestniczenie lub nieuczestniczenie w przedszkolnej albo szkolnej nauce religii lub etyki nie może być powodem dyskryminacji przez kogokolwiek i w jakiejkolwiek formie – przypomniano w interpelacji.
Pytania o zmiany organizacyjne
W interpelacji skierowano do Prezydenta trzy pytania. Dotyczyły one m.in. możliwości zwrócenia się do dyrektorów szkół, aby przy tworzeniu planów zajęć w pierwszej kolejności uwzględniali przedmioty obowiązkowe, a dopiero następnie zajęcia nieobowiązkowe, takie jak religia czy etyka.
– Czy zwróci się Pan do dyrektorów i dyrektorek wrocławskich szkół publicznych, aby (…) w pierwszej kolejności brali pod uwagę przedmioty obowiązkowe (…) a dopiero (…) dodawali do harmonogramu zajęcia nieobowiązkowe tj. religię oraz etykę? – zapytali radni.
Zapytano również o możliwość organizowania lekcji religii w grupach międzyklasowych lub międzyoddziałowych w przypadku małej liczby chętnych oraz o wystąpienie do biskupa diecezji o zmniejszenie tygodniowego wymiaru lekcji religii do jednej godziny w szkołach publicznych.
Odpowiedź: kompetencje dyrektorów i obowiązujące przepisy
W odpowiedzi urząd wskazał, że dyrektorzy szkół, tworząc tygodniowy plan zajęć, są zobowiązani do uwzględniania ramowych planów nauczania oraz opinii Rady Pedagogicznej. Plan zajęć powinien równomiernie obciążać uczniów w poszczególnych dniach tygodnia oraz uwzględniać ich możliwości psychofizyczne.
Podkreślono, że Prezydent Miasta nie posiada umocowania prawnego do wydawania wiążących poleceń dyrektorom szkół w zakresie sposobu umieszczania lekcji religii w planie zajęć.
– Nie ma konieczności ani też umocowania prawnego, aby Prezydent Miasta występował do dyrektorów szkół w sprawie sposobu umieszczenia lekcji religii w tygodniowym planie zajęć edukacyjnych – wskazano w odpowiedzi.
Zaznaczono, że zgodnie z przepisami prawa oświatowego organ sprawujący nadzór pedagogiczny może ingerować w działalność szkoły wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.
Możliwość zmniejszenia liczby godzin religii
W odpowiedzi odniesiono się także do kwestii ewentualnego ograniczenia liczby godzin religii. Wskazano, że już obecnie niektórzy dyrektorzy szkół prowadzonych przez Miasto Wrocław uzyskali zgodę biskupa diecezjalnego na realizację zajęć religii w wymiarze jednej godziny tygodniowo.
– Ostateczną decyzję co do zwrócenia się do biskupa w przedmiotowej sprawie podejmują dyrektorzy szkół, którzy zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe kierują działalnością szkoły lub placówki i reprezentują ją na zewnątrz – podkreślono w odpowiedzi.
Dyrektor Departamentu Edukacji zapowiedział również zwrócenie się do biskupa diecezjalnego Kościoła Katolickiego w sprawie przychylenia się do ewentualnych wniosków dyrektorów dotyczących zmniejszenia wymiaru godzin religii i organizacji tych zajęć poza budynkami szkolnymi.
Debata o organizacji szkoły
Interpelacja dotyczyła organizacji pracy szkół publicznych w Wrocław w kontekście przepełnienia placówek oraz rosnących wyzwań organizacyjnych. Z odpowiedzi wynika, że kluczowe decyzje dotyczące planów zajęć i organizacji lekcji religii pozostają w kompetencjach dyrektorów szkół, działających w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oświatowego.