21 listopada 2019 r. grupa radnych Rady Miejskiej Wrocławia – w tym Piotr Uhle – skierowała interpelację do Prezydenta Wrocławia dotyczącą wprowadzenia do szkół dodatkowych lekcji o Konstytucji RP oraz umieszczenia w placówkach tablic z treścią Preambuły do Konstytucji. Odpowiedź została udzielona 4 grudnia 2019 r. przez Departament Edukacji.
Treść interpelacji (PDF)
Odpowiedź na interpelację (PDF)
Edukacja obywatelska jako fundament demokracji
W interpelacji radni podkreślili znaczenie Konstytucji RP jako najważniejszego aktu prawnego w państwie, stanowiącego fundament demokracji oraz gwaranta praw i wolności obywatelskich. Wskazali, że edukacja konstytucyjna powinna być istotnym elementem wychowania młodych ludzi, szczególnie w czasach napięć wokół zasad praworządności.
– Ustawa zasadnicza jest najważniejszym aktem w polskim systemie prawnym. To fundament demokracji, który określa nasze obywatelskie prawa, wolności i obowiązki – napisali radni w interpelacji.
Zaproponowano, aby w każdej wrocławskiej szkole podstawowej przynajmniej raz w roku odbyła się lekcja poświęcona Konstytucji RP. Uczniowie mogliby zapoznać się z jej treścią, znaczeniem zasad w niej zawartych oraz rolą takich instytucji jak Trybunał Konstytucyjny.
– Proponujemy, aby w każdej wrocławskiej szkole podstawowej, przynajmniej raz w roku dla każdej klasy odbyła się lekcja o Konstytucji – wskazano w piśmie.
Drugim postulatem było umieszczenie w każdej szkole prowadzonej przez Gminę Wrocław tablic zawierających treść Preambuły do Konstytucji RP, tak aby wartości w niej zapisane były stale obecne w przestrzeni edukacyjnej.
Odpowiedź: ramy programowe i kompetencje organów
W odpowiedzi Departament Edukacji wyjaśnił, że treści nauczane w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w ramach zajęć obowiązkowych określa podstawa programowa kształcenia ogólnego. Organ prowadzący nie ma kompetencji do jej modyfikowania ani wprowadzania dodatkowych treści w ramach obowiązkowych zajęć.
– Treści nauczane w szkołach (…) określone są w podstawie programowej kształcenia ogólnego. Organ prowadzący nie ma kompetencji do modyfikowania tych założeń – wskazano w odpowiedzi.
Zaznaczono jednak, że wprowadzenie do szkół dodatkowych lekcji o Konstytucji z inicjatywy organu prowadzącego może nastąpić w formie zajęć nieobowiązkowych, realizowanych poza podstawą programową.
Wrocławskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli zadeklarowało opracowanie projektu obejmującego również uczniów szkół ponadpodstawowych. Zapowiedziano przygotowanie scenariuszy zajęć dostosowanych do różnych grup wiekowych oraz organizację konferencji inaugurującej projekt w II kwartale 2020 r.
Jednocześnie wskazano, że realizacja takich zajęć wymagałaby zabezpieczenia dodatkowych środków finansowych na wynagrodzenia nauczycieli – szacunkowo około 170 tys. zł rocznie (2775 oddziałów × 61 zł).
Tablice z Preambułą – koszt i możliwość realizacji
W odpowiedzi odniesiono się również do propozycji umieszczenia tablic z treścią Preambuły Konstytucji RP we wszystkich wrocławskich szkołach podstawowych i ponadpodstawowych.
– Inicjatywa umieszczenia we wszystkich wrocławskich szkołach (…) tablic zawierających treść Preambuły do Konstytucji RP jest możliwa do realizacji, pod warunkiem finansowego zabezpieczenia – wskazano w piśmie.
Szacowany koszt takiego przedsięwzięcia wynosiłby około 55 tys. zł (116 szkół × 467,40 zł), przy czym podana kwota obejmuje zakup jednej tablicy wraz z montażem.
Edukacja konstytucyjna w praktyce
Interpelacja dotyczyła wzmocnienia edukacji obywatelskiej w szkołach prowadzonych przez Wrocław. Z odpowiedzi miasta wynika, że wprowadzenie dodatkowych zajęć o Konstytucji jest możliwe w formule nieobowiązkowej, wymaga jednak decyzji organizacyjnych i zabezpieczenia środków finansowych.
Dyskusja o miejscu Konstytucji w edukacji szkolnej wpisuje się w szerszą debatę o roli szkoły w kształtowaniu świadomego obywatelstwa oraz odpowiedzialności za przestrzeganie zasad demokratycznego państwa prawa.