21 kwietnia 2022 r. radni Rady Miejskiej Wrocławia – w tym Piotr Uhle oraz Jolanta Niezgodzka – skierowali do Prezydenta Wrocławia interpelację dotyczącą organizacji zajęć wychowania do życia w rodzinie (WDŻ) w szkołach i placówkach edukacyjnych prowadzonych przez gminę. Odpowiedź została udzielona 5 maja 2022 r. przez Departament Edukacji.
Treść interpelacji (PDF)
Odpowiedź na interpelację (PDF)
W których szkołach prowadzone są zajęcia WDŻ?
Z odpowiedzi wynika, że zajęcia wychowania do życia w rodzinie nie są prowadzone we wszystkich jednostkach oświatowych. Organizowane są w:
– 75 (na 80) szkołach podstawowych,
– 17 (na 48) szkołach ponadpodstawowych,
– 6 (na 14) szkołach specjalnych,
– Szkoła Podstawowa Integracyjna nr 103 w Zespole Szkół nr 6.
W odpowiedzi przedstawiono szczegółowy wykaz placówek. Jednocześnie wskazano, że w części szkół zajęcia nie są organizowane, m.in. z powodu rezygnacji uczniów lub rodziców.
– Uczeń niepełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice (…) zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału w zajęciach – czytamy w odpowiedzi.
W szkołach dla dorosłych przedmiot WDŻ nie występuje w ramowych planach nauczania.
Ilu uczniów uczestniczy w zajęciach?
Według stanu na 30 marca 2022 r. w zajęciach WDŻ uczestniczyło łącznie 10 100 uczniów.
W szkołach podstawowych (klasy IV–VIII):
– liczba uczniów ogółem: 26 869,
– liczba uczestniczących w WDŻ: 8 505 (31,65%).
W szkołach ponadpodstawowych:
– liczba uczniów ogółem: 24 286,
– liczba uczestniczących: 1 429 (5,88%).
W placówkach specjalnych:
– liczba uczniów ogółem: 859,
– liczba uczestniczących: 166 (19,32%).
– Liczba uczniów uczestniczących na WDŻ razem na obu poziomach edukacyjnych: 10 100 – wskazano w odpowiedzi.
Jednocześnie łączna liczba uczniów nieuczestniczących w zajęciach wynosiła 41 914.
Kwalifikacje nauczycieli
W odpowiedzi podkreślono, że nauczyciele prowadzący zajęcia WDŻ muszą posiadać wykształcenie wyższe z przygotowaniem pedagogicznym oraz ukończone studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie przedmiotu.
– Nauczyciele przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie (…) mają wykształcenie wyższe z przygotowaniem pedagogicznym oraz ukończone odpowiednie studia podyplomowe – czytamy w odpowiedzi.
Nauczyciele WDŻ uczą także innych przedmiotów, m.in.: biologii, wiedzy o społeczeństwie, religii, wychowania fizycznego, podstaw przedsiębiorczości, chemii, historii oraz języka polskiego. Zajęcia prowadzą również pedagodzy szkolni, psychologowie i doradcy zawodowi.
Podręczniki i nadzór pedagogiczny
Na pytanie o wykorzystywanie podręczników do WDŻ organ prowadzący odpowiedział, że nie posiada takich informacji.
– Organ prowadzący nie posiada informacji na ten temat. Nadzór pedagogiczny nad szkołami pełni kurator oświaty – wskazano w odpowiedzi.
O wyborze podręcznika decyduje nauczyciel przedmiotu spośród pozycji dopuszczonych przez Ministerstwo Edukacji i Nauki.
Doskonalenie zawodowe nauczycieli
W odpowiedzi przedstawiono również informacje o doskonaleniu zawodowym nauczycieli prowadzących WDŻ. Dyrektorzy szkół mogą przeznaczać środki na studia podyplomowe, kursy kwalifikacyjne, szkolenia i warsztaty.
W planie doskonalenia na 2021 r. siedem szkół zaplanowało studia podyplomowe z WDŻ (maksymalna kwota dofinansowania – 2 500 zł), a w 2022 r. – dziesięć szkół (do 3 000 zł).
Wrocławskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli organizowało m.in. szkolenie „Rola nauczyciela w kształtowaniu ‘wiedzy o sobie’ w okresie adolescencji” oraz wcześniej – „Między zdrowiem a chorobą. Medykalizacja problemów dzieci i młodzieży”.
Dodatkowo w miejskich placówkach realizowane są programy profilaktyczne dotyczące m.in. przeciwdziałania przemocy, uzależnieniom, wczesnym ciążom czy presji rówieśniczej.
Skala uczestnictwa i wybór uczniów
Interpelacja dotyczyła zarówno organizacji zajęć WDŻ, jak i ich realnej dostępności oraz frekwencji w szkołach prowadzonych przez Wrocław. Dane pokazują, że choć zajęcia są organizowane w większości szkół podstawowych, uczestnictwo w nich – zwłaszcza na poziomie ponadpodstawowym – pozostaje relatywnie niskie.
Odpowiedź zawiera szczegółowe dane liczbowe oraz informacje o kwalifikacjach nauczycieli i systemie doskonalenia zawodowego, pozwalając na ocenę skali i charakteru realizacji przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie w miejskich placówkach edukacyjnych.