Interpelacja: w sprawie utworzenia ogólnodostępnych komfortek w przestrzeni miejskiej
Każdego dnia w Polsce około 150 tysięcy dorosłych osób z niepełnosprawnościami wymaga pomocy przy wykonywaniu podstawowych czynności higienicznych. Brak odpowiednio wyposażonych pomieszczeń w przestrzeni publicznej oznacza często konieczność korzystania z toalet w warunkach naruszających godność. Problem ten został podniesiony w interpelacji Jolanty Niezgodzkiej i Piotra Uhle z dnia 12 lutego 2023 r., dotyczącej utworzenia ogólnodostępnych „komfortek” we Wrocławiu.
Czym są komfortki?
W interpelacji radni zwrócili uwagę na skalę problemu oraz brak infrastruktury umożliwiającej godne i bezpieczne wykonanie zabiegów higienicznych przez dorosłe osoby z niepełnosprawnościami.
– W Polsce każdego dnia ok. 150 tys. dorosłych niepełnosprawnych, w asyście rodziców lub opiekunów, zmienia pieluchomajtki. Robią to często w niehigienicznych i urągających godności warunkach: na podłogach publicznych toalet, albo w restauracjach, na ławkach w parkach, w samochodach.
Radni wyjaśnili, że „komfortki” to specjalnie przystosowane pomieszczenia wyposażone w przewijaki lub leżanki dla dorosłych, umożliwiające wykonanie czynności higienicznych w warunkach zapewniających prywatność i bezpieczeństwo.
– Takie pomieszczenia powinny być wyposażone w przewijak lub leżankę, która uniesie i udźwignie dorosłą osobę (…) oraz być dostępne m.in. w urzędach, instytucjach kultury i w parkach.
W interpelacji zadano trzy pytania: czy gmina planuje utworzenie komfortek, w jakich lokalizacjach miałyby powstać oraz kiedy przewidywana jest ich realizacja.
Próby w ramach WBO
W odpowiedzi z 24 lutego 2023 r. magistrat poinformował, że idea montażu komfortek pojawiała się już wcześniej w ramach Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego.
– Idea zainstalowania przewijaków dla dorosłych, tzw. „komfortek” w przestrzeniach parkowych Wrocławia pojawiała się w ramach inicjatyw zgłaszanych do Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego już od 2020 roku.
Jak wskazano, projekty te nie uzyskały jednak wystarczającej liczby głosów, aby zostać skierowane do realizacji. Analizowano również możliwość montażu komfortek w istniejących obiektach sanitarnych, jednak – ze względu na ograniczenia architektoniczne – nie było to możliwe.
Pilotaż w dwóch lokalizacjach
Miasto poinformowało jednak o decyzji o pilotażowym wdrożeniu rozwiązania w dwóch lokalizacjach.
– Zaplanowano zainstalowanie „komfortek” pilotażowo w dwóch lokalizacjach tj. we Wrocławskim ZOO oraz Strefie Kultury Wrocław – Barbara przy ul. Świdnickiej 8B.
Wybór miejsc miał być analizowany pod kątem dostępności przez cały tydzień oraz natężenia ruchu w rejonie Rynku i ogrodu zoologicznego.
Dodatkowo w Centrum Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego Wrocławia przy ul. G. Zapolskiej 4, pl. Nowy Targ 1–8 oraz ul. Hubskiej 8–16 pokoje małego dziecka mają zostać doposażone w składane przewijaki dla dorosłych.
Termin realizacji
W odpowiedzi wskazano również harmonogram wdrożenia.
– Realizację przedsięwzięć, o których mowa zaplanowano w pierwszym półroczu 2023 roku.
Magistrat zadeklarował także możliwość rozszerzania listy lokalizacji w przyszłości, w zależności od odbioru społecznego.
– W przypadku pozytywnego odbioru propozycji miasta, w przyszłości będzie możliwe sukcesywne poszerzanie listy lokalizacji komfortek na terenie Wrocławia.
Interpelacja z 12 lutego 2023 r. dotyczyła podstawowego standardu dostępności przestrzeni publicznej i równego traktowania osób z niepełnosprawnościami. Odpowiedź miasta potwierdza rozpoczęcie pilotażu, który – jeśli okaże się skuteczny – może stać się początkiem systemowego wdrażania komfortek w przestrzeni miejskiej.
Zapytanie: w sprawie budowy przystanków wiedeńskich na ulicy Świdnickiej
Budowa przystanków wiedeńskich na ul. Świdnickiej była jedną z rekomendacji panelu obywatelskiego, popartą – jak wskazali radni – przez około 80% panelistów. Jak wynika z odpowiedzi na zapytanie Jolanty Niezgodzkiej i Piotra Uhle z dnia 12 lutego 2023 r., inwestycja nie została ujęta w planach miasta na rok 2023 i na razie oczekuje na realizację.
Rekomendacja panelu obywatelskiego
W zapytaniu radni podkreślili społeczne poparcie dla inwestycji oraz jej znaczenie dla poprawy dostępności transportu publicznego w centrum miasta.
– Budowa przystanków wiedeńskich na ulicy Świdnickiej to jedna z wiążących rekomendacji uczestników panelu obywatelskiego (opowiedziało się za nią 80% panelistów).
– Jej realizacja zapewni dostępność komunikacji miejskiej, ułatwi osobom starszym oraz osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z transportu zbiorowego oraz poprawi bezpieczeństwo.
Radni zapytali wprost:
– Czy budowa przystanków wiedeńskich na ulicy Świdnickiej została ujęta w budżecie miasta na rok 2023?
– Jeżeli nie, to na kiedy planowana jest budowa przystanków wiedeńskich na ulicy Świdnickiej?
Brak w planach na 2023 rok
W odpowiedzi z 23 lutego 2023 r. magistrat jednoznacznie wskazał:
– Budowa przystanków wiedeńskich na ulicy Świdnickiej nie została ujęta w planach inwestycyjnych Miasta na rok 2023.
Dodano również, że jest to jedno z zadań, które nadal oczekuje na realizację.
– Jest to jedno z zadań, które jeszcze oczekuje na realizację.
Inne lokalizacje realizowane w pierwszej kolejności
Miasto poinformowało jednocześnie o trwających i planowanych inwestycjach w innych częściach Wrocławia.
– W chwili obecnej jesteśmy zaangażowani w realizację „Budowy przystanków wiedeńskich przy ulicy Grabiszyńskiej ‘Bzowa – Centrum Zajezdnia’” z planowanym terminem ich zakończenia do końca marca bieżącego roku.
W 2023 r. ogłoszony ma zostać także przetarg na realizację przystanków przy ul. Grabiszyńskiej „Hutmen”.
– Termin realizacji zadania planowany jest w latach 2023–2024. Koszt realizacji tych przystanków to 3.593.000,00 zł brutto.
Równolegle opracowywana jest dokumentacja projektowa dla sześciu przystanków wiedeńskich w rejonie ul. Sienkiewicza i ul. Piastowskiej, z planowanym zakończeniem prac projektowych do 1 września 2023 r.
Analizy przy pracach nad budżetem
W odpowiedzi wskazano, że zarówno przystanki przy ul. Świdnickiej, jak i przy ul. Sienkiewicza będą przedmiotem analiz w trakcie prac nad kolejnymi planami inwestycyjnymi.
– Budowa przystanków wiedeńskich, zarówno w ulicy Świdnickiej jak i w ulicy Sienkiewicza, będzie przedmiotem analiz pod kątem ujęcia ich w planach inwestycyjnych Miasta przy pracach nad budżetem.
Oznacza to, że inwestycja w centrum miasta nie została odrzucona, ale jej realizacja została odsunięta w czasie i uzależniona od decyzji budżetowych w kolejnych latach.
Zapytanie z 12 lutego 2023 r. pokazuje, że mimo wcześniejszych rekomendacji panelu obywatelskiego i przeprowadzonych konsultacji społecznych, budowa przystanków wiedeńskich na ul. Świdnickiej nie znalazła się wśród priorytetów inwestycyjnych miasta na 2023 rok.