Każdego dnia w Polsce około 150 tysięcy dorosłych osób z niepełnosprawnościami wymaga pomocy przy wykonywaniu podstawowych czynności higienicznych. Brak odpowiednio wyposażonych pomieszczeń w przestrzeni publicznej oznacza często konieczność korzystania z toalet w warunkach naruszających godność. Problem ten został podniesiony w interpelacji Jolanty Niezgodzkiej i Piotra Uhle z dnia 12 lutego 2023 r., dotyczącej utworzenia ogólnodostępnych „komfortek” we Wrocławiu.
Czym są komfortki?
W interpelacji radni zwrócili uwagę na skalę problemu oraz brak infrastruktury umożliwiającej godne i bezpieczne wykonanie zabiegów higienicznych przez dorosłe osoby z niepełnosprawnościami.
– W Polsce każdego dnia ok. 150 tys. dorosłych niepełnosprawnych, w asyście rodziców lub opiekunów, zmienia pieluchomajtki. Robią to często w niehigienicznych i urągających godności warunkach: na podłogach publicznych toalet, albo w restauracjach, na ławkach w parkach, w samochodach.
Radni wyjaśnili, że „komfortki” to specjalnie przystosowane pomieszczenia wyposażone w przewijaki lub leżanki dla dorosłych, umożliwiające wykonanie czynności higienicznych w warunkach zapewniających prywatność i bezpieczeństwo.
– Takie pomieszczenia powinny być wyposażone w przewijak lub leżankę, która uniesie i udźwignie dorosłą osobę (…) oraz być dostępne m.in. w urzędach, instytucjach kultury i w parkach.
W interpelacji zadano trzy pytania: czy gmina planuje utworzenie komfortek, w jakich lokalizacjach miałyby powstać oraz kiedy przewidywana jest ich realizacja.
Próby w ramach WBO
W odpowiedzi z 24 lutego 2023 r. magistrat poinformował, że idea montażu komfortek pojawiała się już wcześniej w ramach Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego.
– Idea zainstalowania przewijaków dla dorosłych, tzw. „komfortek” w przestrzeniach parkowych Wrocławia pojawiała się w ramach inicjatyw zgłaszanych do Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego już od 2020 roku.
Jak wskazano, projekty te nie uzyskały jednak wystarczającej liczby głosów, aby zostać skierowane do realizacji. Analizowano również możliwość montażu komfortek w istniejących obiektach sanitarnych, jednak – ze względu na ograniczenia architektoniczne – nie było to możliwe.
Pilotaż w dwóch lokalizacjach
Miasto poinformowało jednak o decyzji o pilotażowym wdrożeniu rozwiązania w dwóch lokalizacjach.
– Zaplanowano zainstalowanie „komfortek” pilotażowo w dwóch lokalizacjach tj. we Wrocławskim ZOO oraz Strefie Kultury Wrocław – Barbara przy ul. Świdnickiej 8B.
Wybór miejsc miał być analizowany pod kątem dostępności przez cały tydzień oraz natężenia ruchu w rejonie Rynku i ogrodu zoologicznego.
Dodatkowo w Centrum Obsługi Mieszkańca Urzędu Miejskiego Wrocławia przy ul. G. Zapolskiej 4, pl. Nowy Targ 1–8 oraz ul. Hubskiej 8–16 pokoje małego dziecka mają zostać doposażone w składane przewijaki dla dorosłych.
Termin realizacji
W odpowiedzi wskazano również harmonogram wdrożenia.
– Realizację przedsięwzięć, o których mowa zaplanowano w pierwszym półroczu 2023 roku.
Magistrat zadeklarował także możliwość rozszerzania listy lokalizacji w przyszłości, w zależności od odbioru społecznego.
– W przypadku pozytywnego odbioru propozycji miasta, w przyszłości będzie możliwe sukcesywne poszerzanie listy lokalizacji komfortek na terenie Wrocławia.
Interpelacja z 12 lutego 2023 r. dotyczyła podstawowego standardu dostępności przestrzeni publicznej i równego traktowania osób z niepełnosprawnościami. Odpowiedź miasta potwierdza rozpoczęcie pilotażu, który – jeśli okaże się skuteczny – może stać się początkiem systemowego wdrażania komfortek w przestrzeni miejskiej.