Interpelacja: w sprawie kamienic komunalnych z toaletami i łazienkami umiejscowionymi poza lokalami mieszkalnymi
Ponad cztery tysiące mieszkań komunalnych we Wrocławiu posiada toalety i/lub łazienki zlokalizowane poza lokalem mieszkalnym. W 865 kamienicach z udziałem gminy sanitariaty znajdują się na korytarzach lub półpiętrach. Dane ujawniono w odpowiedzi na interpelację radnych Jolanty Niezgodzkiej i Piotra Uhle z dnia 30 stycznia 2023 r.
Skala problemu w liczbach
Radni zwrócili się do prezydenta miasta z pytaniami o dokładną skalę zjawiska.
– Ile mieszkań komunalnych posiada toalety lub/i łazienki poza lokalem (na korytarzu, na półpiętrze, gdzie indziej)? Proszę o informację wg stanu na dzień 31.12.2022 r.
– Ile kamienic z udziałem gminy Wrocław posiada toalety lub/i łazienki poza lokalami mieszkalnymi?
Odpowiedź magistratu potwierdza, że problem ma charakter systemowy.
– Na dzień 31.12.2022 r. we Wrocławiu jest 4220 mieszkań komunalnych, które posiadają toalety i/lub łazienki poza lokalem.
– Na dzień 29.11.2021 r. ilość kamienic z udziałem Gminy Wrocław, w których toalety lub/i łazienki są poza lokalami mieszkalnymi jest 865.
To oznacza, że tysiące wrocławian mieszkających w zasobie komunalnym korzysta z sanitariatów zlokalizowanych poza własnym mieszkaniem — rozwiązania typowego dla dawnej zabudowy czynszowej, ale dziś uznawanego za standard poniżej współczesnych norm mieszkaniowych.
Szczegółowa lista nieruchomości
Radni wnioskowali nie tylko o dane zbiorcze, ale również o przekazanie szczegółowego zestawienia budynków.
– Proszę o udostępnienie listy tych kamienic w postaci elektronicznego arkusza kalkulacyjnego, którego każdy wiersz będzie stanowił rekord kamienicy…
W odpowiedzi przekazano wielostronicową listę nieruchomości z podaniem m.in.:
– adresu budynku,
– instytucji wykonującej obowiązki właścicielskie w imieniu gminy,
– procentowego udziału gminy we wspólnocie,
– liczby lokali ogółem i liczby lokali gminnych,
– zarządcy nieruchomości wspólnej.
Zestawienie pokazuje, że problem nie dotyczy pojedynczych lokalizacji, lecz rozproszony jest w wielu częściach miasta, głównie w starszej, zwartej zabudowie.
Odpowiedzialność wspólnot mieszkaniowych
W odpowiedzi wiceprezydent zwrócił uwagę na strukturę własnościową budynków.
– Nadmieniam, iż zarządcy zasobu komunalnego nie prowadzą rejestru remontów wykonanych i planowanych do realizacji przez wspólnoty mieszkaniowe. W posiadaniu danych są zarządcy tych wspólnot.
Miasto podkreśla również, że jako współwłaściciel partycypuje w kosztach remontów, ale nie podejmuje decyzji samodzielnie.
– Gmina Wrocław jest jednym z właścicieli lokali we wspólnotach i partycypuje w kosztach remontów wykonywanych na podstawie uchwał podejmowanych przez ogół właścicieli.
– To członkowie wspólnot mieszkaniowych ustalają plan remontów i decydują o kolejności wykonywania poszczególnych zadań.
W praktyce oznacza to, że tempo likwidacji sanitariatów poza lokalami zależy od decyzji wspólnot, ich możliwości finansowych oraz przyjętych priorytetów remontowych.
Pytanie o długofalową strategię
Ujawnione dane wskazują na znaczącą skalę zjawiska: 4220 mieszkań i 865 kamienic to nie margines zasobu komunalnego, lecz jego istotna część.
Interpelacja radnych stawia w centrum debaty kwestię standardu mieszkań komunalnych oraz tempa modernizacji historycznej substancji budowlanej. Odpowiedź magistratu koncentruje się na formalnych uwarunkowaniach własnościowych, nie wskazując jednak odrębnego programu systemowej likwidacji lokali z sanitariatami poza mieszkaniem.
Pozostaje więc pytanie, czy miasto dysponuje harmonogramem sukcesywnego podnoszenia standardu tych lokali — czy też modernizacja będzie następować wyłącznie w ramach decyzji poszczególnych wspólnot mieszkaniowych.
Interpelacja: Mieszkania komunalne z toaletami i łazienkami poza lokalami
29 listopada 2021 r. radni Rady Miejskiej Wrocławia – Piotr Uhle oraz Jolanta Niezgodzka – skierowali do Prezydenta Wrocławia interpelację dotyczącą mieszkań komunalnych, w których toalety i/lub łazienki znajdują się poza lokalem mieszkalnym. Odpowiedź została udzielona 9 grudnia 2021 r. przez Wiceprezydenta Wrocławia Sebastiana Lorenca.
Treść interpelacji (PDF)
Odpowiedź na interpelację (PDF)
Ile mieszkań komunalnych ma toalety poza lokalem?
W interpelacji radni zapytali o skalę zjawiska – ile mieszkań komunalnych we Wrocławiu posiada toalety i/lub łazienki umiejscowione poza lokalem (na korytarzu, półpiętrze lub w innej części budynku), według stanu na dzień 29 listopada 2021 r.
– Ile mieszkań komunalnych posiada toalety lub/i łazienki poza lokalem (na korytarzu, na półpiętrze, gdzie indziej)? – wskazano w piśmie.
W odpowiedzi poinformowano, że na dzień 29.11.2021 r. na terenie Wrocławia znajduje się 4 709 mieszkań komunalnych, które posiadają toalety i/lub łazienki poza lokalem.
– Na dzień 29.11.2021 r. we Wrocławiu jest 4 709 mieszkań komunalnych, które posiadają toalety i/lub łazienki poza lokalem – czytamy w odpowiedzi.
W ilu kamienicach występuje taki problem?
Radni zapytali także, ile kamienic z udziałem Gminy Wrocław posiada lokale z toaletami lub łazienkami poza mieszkaniem oraz poprosili o przekazanie listy tych budynków w formie elektronicznej, w postaci arkusza kalkulacyjnego zawierającego m.in. adres, procentowy udział gminy, liczbę lokali ogółem i gminnych, zarządcę nieruchomości oraz daty remontów.
– Proszę o udostępnienie listy tych kamienic w postaci elektronicznego arkusza kalkulacyjnego – wskazano w interpelacji.
W odpowiedzi poinformowano, że rozwiązania takie występują w 865 kamienicach, a ich lista – zgodnie z prośbą radnych – została przekazana w wersji elektronicznej.
– Rozwiązania takie znajdują się w 865 kamienicach, których listę wraz z danymi przekazuję w wersji elektronicznej – czytamy w odpowiedzi.
Kwestia remontów i kompetencji wspólnot
Radni pytali również o daty ostatnich remontów oraz ewentualne plany remontów kapitalnych w tych budynkach. W odpowiedzi wyjaśniono, że zarządcy zasobu komunalnego nie prowadzą rejestru remontów wykonywanych i planowanych przez wspólnoty mieszkaniowe.
– Zarządcy zasobu komunalnego nie prowadzą rejestru remontów wykonanych i planowanych do realizacji przez wspólnoty mieszkaniowe – wskazano w piśmie.
Podkreślono, że Gmina Wrocław jest jednym z właścicieli lokali w takich wspólnotach i partycypuje w kosztach remontów realizowanych na podstawie uchwał podejmowanych przez ogół właścicieli. To członkowie wspólnot ustalają plan remontów oraz decydują o kolejności realizacji poszczególnych zadań podczas rocznych zebrań sprawozdawczych.
– To członkowie wspólnot mieszkaniowych ustalają plan remontów i decydują o kolejności wykonywania poszczególnych zadań – zaznaczono w odpowiedzi.
Skala problemu w zasobie komunalnym
Interpelacja dotyczyła warunków bytowych mieszkańców lokali komunalnych w Wrocław. Z przedstawionych danych wynika, że problem toalet i łazienek znajdujących się poza lokalem dotyczy kilku tysięcy mieszkań i setek kamienic.
Odpowiedź potwierdza skalę zjawiska oraz wskazuje na złożoną strukturę własnościową budynków – w wielu przypadkach są to wspólnoty mieszkaniowe, w których gmina jest jednym z właścicieli i nie ma samodzielnej decyzyjności w zakresie planowania remontów.
Przekazany radnym wykaz 865 kamienic stanowi podstawę do dalszej analizy stanu technicznego i planowania działań modernizacyjnych w zasobie komunalnym miasta.
Interpelacja: Remont wnętrza podwórzowego przy ul. Więckowskiego, Traugutta i Kościuszki
23 kwietnia 2021 r. radni Rady Miejskiej Wrocławia – w tym Piotr Uhle, Dorota Galant, Tadeusz Grabarek, Michał Górski, Tomasz Hanczarek, Agnieszka Kędzierska, Jolanta Niezgodzka, Magdalena Razik-Trziszka, Dariusz Ślusarek oraz Maciej Zieliński – skierowali do Prezydenta Wrocławia interpelację dotyczącą planów remontu wnętrza podwórzowego w obrębie ulic: Stanisława Więckowskiego 2–10, Romualda Traugutta 135–137 oraz Tadeusza Kościuszki 180–186. Odpowiedź została udzielona 29 kwietnia 2021 r. przez Wiceprezydenta Wrocławia Sebastiana Lorenca.
Treść interpelacji (PDF)
Odpowiedź na interpelację (PDF)
Fatalny stan podwórka
W interpelacji radni wskazali, że mimo prezentacji Programu Modernizacji Podwórek Komunalnych na lata 2021–2024, wśród zaplanowanych inwestycji nie znalazł się remont wskazanego podwórka.
– Wspomniane wnętrze podwórzowe znajduje się w fatalnym stanie. Podwórko ma nierówną, ziemistą nawierzchnię. Brak na nim oświetlenia, uporządkowanego miejsca składowania odpadów i zieleni – podkreślono w interpelacji.
Radni zwrócili również uwagę na problem zalewanych piwnic w trakcie opadów deszczu, wynikający ze skanalizowania wód opadowych. Przypomnieli, że kilka lat wcześniej opracowany został projekt zagospodarowania terenu przygotowany przez pracownię MOI ARCHITEKCI.
W związku z tym zapytali, czy dla projektu uzyskano pozwolenie na budowę oraz kiedy planowany jest remont podwórka.
Projekt bez dofinansowania
W odpowiedzi wskazano, że w 2016 r. opracowano dokumentację projektową remontu podwórka, co umożliwiło Spółce Wrocławskie Mieszkania aplikowanie o dofinansowanie planowanej inwestycji.
– Projekt (…) nie otrzymał jednak dofinansowania – poinformowano w odpowiedzi.
Uzyskane wcześniej pozwolenie na budowę z 13 stycznia 2020 r. zostało przedłużone na kolejne trzy lata.
Problem budynków oficynowych
Kluczowym elementem odpowiedzi jest wskazanie złego stanu technicznego budynków oficynowych przy ul. Kościuszki 180A–186A oraz Traugutta 133of–137of.
– Budynki oficynowe (…) znajdują się w złym stanie technicznym, praktycznie wykluczającym ich prawidłową eksploatację – czytamy w odpowiedzi.
Spółka Wrocławskie Mieszkania zleciła wykonanie dokumentacji projektowej na kompleksowy remont tych budynków, aby określić zakres i koszty prac. Przedstawione koszty przekraczają jednak obecne możliwości finansowe Gminy.
Relokacja mieszkańców i poszukiwanie inwestora
W związku z sytuacją planowane są działania dwutorowe. Po pierwsze – dotychczasowi mieszkańcy oficyn mają otrzymać lokale gminne w innych budynkach. Po drugie – prowadzone będą działania zmierzające do pozyskania zewnętrznego finansowania, a w przypadku jego braku – znalezienia inwestora, który po zakupie nieruchomości przeprowadzi remont i odtworzy zabudowę w obecnym kształcie.
– Dotychczasowi mieszkańcy oficyn otrzymają od Miasta gminne lokale w innych budynkach – wskazano w odpowiedzi.
Program Modernizacji Podwórek Komunalnych
W odpowiedzi podkreślono, że podczas opracowywania Programu Kompleksowej Modernizacji Podwórek Komunalnych na lata 2021–2024 analizowano wiele wnętrz międzyblokowych wymagających rewitalizacji.
– Nie ujęcie przedmiotowego podwórka do remontu (…) wynikało z opisanych wyżej okoliczności – zaznaczono w piśmie.
Miasto wskazuje, że kompleksowy remont podwórka będzie możliwy dopiero po przeprowadzeniu remontu budynków oficynowych.
Sprawa analizowana przez Kolegium Prezydenta
Na zakończenie odpowiedzi poinformowano, że temat remontu wnętrza podwórzowego w obrębie ulic Więckowskiego, Traugutta i Kościuszki został szczegółowo przeanalizowany przez służby miejskie i był przedmiotem kwietniowego Kolegium Prezydenta.
Interpelacja dotyczyła warunków życia mieszkańców w ścisłym centrum Wrocław. Odpowiedź potwierdza istnienie projektu i ważnego pozwolenia na budowę, ale wskazuje, że realizacja remontu podwórka uzależniona jest od rozwiązania problemu złego stanu technicznego oficyn oraz od zabezpieczenia odpowiednich środków finansowych.
Interpelacja: Remont kamienic przy ul. Wyszyńskiego 60–70
17 stycznia 2019 r. radny miejski Piotr Uhle skierował interpelację do Prezydenta Wrocławia dotyczącą remontu kamienic przy ul. Wyszyńskiego 60–70. Pismo odnosiło się do kwestii nadzoru nad inwestycją, doświadczenia wykonawców, ochrony dziedzictwa historycznego oraz sytuacji mieszkańców w trakcie realizacji prac. Odpowiedź została udzielona 31 stycznia 2019 r.
Treść interpelacji (PDF)
Odpowiedź na interpelację (PDF)
Nadzór nad inwestycją i obecność inspektorów
W interpelacji radny zwrócił uwagę na lokalne uwarunkowania społeczne oraz konieczność ochrony dziedzictwa historycznego Wrocław, które – jak wskazał – zostały szczególnie uwidocznione w trakcie realizacji remontu.
– Zwracam się z interpelacją, by prosić o informacje i zwrócić Pana uwagę na lokalne uwarunkowania, szczególną sytuację społeczną i ochronę dziedzictwa historycznego Wrocławia, których znaczenie ujawnione zostało w trakcie procesu remontu kamienic przy ul. Wyszyńskiego 60–70 – napisał radny.
W odpowiedzi poinformowano, że jednostką realizującą remont w imieniu Gminy Wrocław jest Zarząd Zasobu Komunalnego. Nadzór nad prawidłową realizacją umów sprawują inspektorzy posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane, którzy – jak wskazano – są obecni na budowach kilka razy w tygodniu. Dodatkowo organizowane są cotygodniowe rady budowy z udziałem kierowników oraz inspektorów nadzoru.
Kwestia niewykwaterowania mieszkańców
Jednym z istotnych tematów poruszonych w interpelacji była decyzja o prowadzeniu remontu bez pełnego wykwaterowania mieszkańców.
– Jakie były przyczyny przeprowadzenia przedmiotowych inwestycji z pominięciem procesu wykwaterowania mieszkańców? – zapytał radny.
W odpowiedzi wyjaśniono, że Gmina Wrocław dysponuje ograniczoną liczbą lokali mieszkalnych, co uniemożliwiło wykwaterowanie wszystkich najemców na czas prowadzonych prac. W 2017 r. Zarząd Zasobu Komunalnego występował do Wydziału Lokali Mieszkalnych o wykwaterowanie na stałe lokatorów z 25 mieszkań. Część lokali została opróżniona, jednak nie wszyscy najemcy przyjęli propozycje lokali zamiennych.
Doświadczenie wykonawców i procedura wyboru
Radny zapytał również, czy wybrani wykonawcy legitymowali się wystarczającym doświadczeniem oraz odpowiednimi zasobami kadrowymi.
– Czy wybrani wykonawcy legitymowali się wystarczającym doświadczeniem, zasobami i kadrą do realizacji tak skomplikowanej inwestycji? – wskazał w interpelacji.
W odpowiedzi podkreślono, że wykonawcy zostali wybrani zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, a oferty oceniano na podstawie kryteriów określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Wymagano m.in. wykazania realizacji robót budowlanych o określonej wartości w ciągu ostatnich pięciu lat oraz dysponowania osobami posiadającymi odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalnościach konstrukcyjno-budowlanej, instalacyjnej oraz elektrycznej.
Wskazano także, że wykonawcy złożyli stosowne oświadczenia dotyczące zatrudnienia pracowników oraz spełnienia wymogów formalnych określonych w dokumentacji przetargowej.
Skargi i ochrona dziedzictwa
W interpelacji poruszono również kwestię ewentualnych skarg kierowanych do urzędu oraz przestrzegania zasad ochrony zabytków.
– Jakie obowiązki w zakresie zachowania dziedzictwa historycznego Wrocławia ciążyły na wykonawcach przedmiotowych inwestycji? – zapytał radny.
W odpowiedzi poinformowano, że do Zarządu Zasobu Komunalnego nie wpłynęły skargi na wykonawców remontów budynków przy ul. Wyszyńskiego 60–70. Jednocześnie wskazano, że roboty były realizowane na podstawie decyzji i pozwoleń wydanych przez Wydział Architektury i Budownictwa, a projekty były opiniowane przez Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Urząd przyznał jednak, że w toku prac wykonawca omyłkowo ocieplił ściany holi wejściowych niezgodnie z projektem budowlanym. Obecnie opracowywane są projekty naprawcze w zakresie odtworzenia elementów dekoracyjnych, a część wspólna budynków ma zostać przywrócona do stanu zgodnego z uzgodnieniami z konserwatorem zabytków.
Działania na przyszłość
W ostatnim punkcie interpelacji radny zapytał o działania, jakie Gmina zamierza podjąć, aby uniknąć w przyszłości degradacji dziedzictwa historycznego miasta.
W odpowiedzi wskazano, że w przypadku inwestycji realizowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków projekty budowlane będą – tak jak dotychczas – uzgadniane z instytucjami powołanymi do nadzoru nad obiektami zabytkowymi.
Interpelacja dotyczyła zarówno kwestii technicznych, jak i społecznych oraz konserwatorskich. Odpowiedź miasta potwierdza, że inwestycja była objęta formalnym nadzorem i procedurami administracyjnymi, jednocześnie wskazując na pojawiające się w toku realizacji problemy wymagające korekt i dodatkowych uzgodnień.
Interpelacja: Czy Wrocław zrealizował program mieszkaniowy na lata 2014–2016?
Radny miejski Piotr Uhle skierował interpelację dotyczącą realizacji Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gmina Wrocław na lata 2014–2016. Dokument ten wyznaczał kierunki polityki mieszkaniowej miasta w zakresie remontów, sprzedaży lokali komunalnych oraz poprawy stanu technicznego zasobu. Pytanie radnego dotyczyło tego, w jakim stopniu przyjęte przez Radę Miejską założenia zostały rzeczywiście wykonane.
Program jako zobowiązanie, nie deklaracja
Wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy są podstawowym narzędziem planowania polityki komunalnej. Określają m.in. skalę planowanych remontów, przewidywaną sprzedaż mieszkań, działania modernizacyjne oraz sposób finansowania tych zadań. To dokumenty o charakterze strategicznym, które powinny wyznaczać kierunek działań administracji na kilka lat.
W swojej interpelacji Piotr Uhle zwrócił się o przedstawienie szczegółowych danych dotyczących wykonania programu z lat 2014–2016.
– Proszę o przedstawienie informacji dotyczącej stopnia realizacji założeń Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Wrocław na lata 2014–2016, w szczególności w zakresie planowanych i wykonanych remontów, modernizacji oraz sprzedaży lokali – napisał radny.
Zapytanie obejmowało nie tylko liczby, ale również analizę przyczyn ewentualnych rozbieżności między planem a wykonaniem. Chodziło o to, by ocenić skuteczność prowadzonej polityki oraz wyciągnąć wnioski na przyszłość.
– Ocena wykonania programu jest niezbędna dla rzetelnego planowania kolejnych działań w obszarze mieszkalnictwa komunalnego – podkreślił w interpelacji.
Dane o remontach i sprzedaży lokali
W odpowiedzi przedstawionej przez magistrat wskazano informacje dotyczące realizacji zadań w poszczególnych latach obowiązywania programu. Urząd odniósł się do liczby wykonanych remontów, modernizacji oraz poziomu sprzedaży lokali komunalnych. Wskazano również uwarunkowania finansowe i organizacyjne, które miały wpływ na zakres podejmowanych działań.
– Realizacja programu była uzależniona od dostępnych środków finansowych oraz zmieniających się uwarunkowań prawnych i organizacyjnych – czytamy w odpowiedzi na interpelację.
Z przekazanych danych wynika, że część założeń została zrealizowana zgodnie z planem, jednak w niektórych obszarach skala działań była inna niż pierwotnie zakładano. Oznacza to, że przyjęte w programie prognozy wymagały korekt w trakcie jego obowiązywania.
Szerszy kontekst polityki mieszkaniowej
Sprawa realizacji programu z lat 2014–2016 nie ma wyłącznie historycznego znaczenia. To ważny punkt odniesienia dla oceny obecnej polityki mieszkaniowej prowadzonej w Wrocław. Skala potrzeb remontowych, stan techniczny budynków komunalnych oraz liczba mieszkań oczekujących na modernizację pozostają istotnym wyzwaniem dla miasta.
Analiza wykonania wcześniejszych dokumentów strategicznych pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy przyjmowane plany są realistyczne i czy miasto dysponuje odpowiednimi narzędziami finansowymi oraz organizacyjnymi do ich realizacji. W praktyce oznacza to także ocenę efektywności zarządzania zasobem komunalnym.
Dla mieszkańców szczególnie istotne są kwestie standardu lokali, tempa przeprowadzania remontów oraz transparentności decyzji dotyczących sprzedaży mieszkań. Dlatego interpelacje dotyczące wykonania programów wieloletnich stanowią element kontroli społecznej nad sposobem gospodarowania majątkiem publicznym.
Kontrola i przejrzystość
Interpelacja Piotra Uhle wpisuje się w szerszą praktykę monitorowania realizacji uchwał i dokumentów strategicznych przyjmowanych przez Radę Miejską. Programy wieloletnie powinny podlegać regularnej ocenie, tak aby kolejne dokumenty nie powielały tych samych błędów oraz były oparte na rzetelnej analizie danych.
Przejrzystość w zakresie realizacji polityki mieszkaniowej ma kluczowe znaczenie dla zaufania mieszkańców do władz samorządowych. Publikowanie szczegółowych informacji o wykonaniu planów pozwala nie tylko na ocenę efektywności działań, ale także na prowadzenie merytorycznej debaty o przyszłości miejskiego zasobu mieszkaniowego.
Pełna treść interpelacji dostępna jest w Biuletynie Informacji Publicznej:
https://bip.um.wroc.pl/interpelacja/24586/interpelacja-w-sprawie-realizacji-wieloletniego-programu-gospodarowania-mieszkaniowym-zasobem-gminy-wroclaw-na-lata-2014-2016
Odpowiedź na interpelację znajduje się w BIP przy tej samej sprawie (załącznik do interpelacji).